Η προτεραιότητα από δεξιά είναι ο κανόνας που οι περισσότεροι «ξέρουν» και οι λιγότεροι εφαρμόζουν σωστά υπό πίεση. Στην εξέταση εμφανίζεται σε σκίτσα με δύο, τρία ή τέσσερα οχήματα και η ερώτηση είναι πάντα η ίδια: ποιος περνά πρώτος, ποιος δεύτερος. Στον δρόμο εμφανίζεται σε κάθε διασταύρωση χωρίς πινακίδες, δηλαδή σε χιλιάδες γειτονιές. Εδώ είναι ο κανόνας, οι εξαιρέσεις του και μια μέθοδος για να λύνεις κάθε σκίτσο χωρίς να μαντεύεις.
Ο κανόνας
Σε διασταύρωση όπου δεν υπάρχει πινακίδα προτεραιότητας, φωτεινός σηματοδότης ή τροχονόμος, παραχωρείς προτεραιότητα σε όποιο όχημα έρχεται από τα δεξιά σου. Αντίστοιχα, εσύ έχεις προτεραιότητα απέναντι σε όποιον έρχεται από τα αριστερά σου.
Τρεις λεπτομέρειες που κρύβουν τα περισσότερα λάθη:
- «Από τα δεξιά» σημαίνει από τον δρόμο στα δεξιά σου, όχι ένα όχημα που βρίσκεται δεξιά σου στον ίδιο δρόμο.
- Ο κανόνας ισχύει για οχήματα, όχι για πεζούς. Οι πεζοί έχουν δικούς τους κανόνες, κυρίως στις διαβάσεις.
- Ο κανόνας δεν ακυρώνεται επειδή ο δρόμος σου είναι φαρδύτερος, πιο πολυσύχναστος ή ασφαλτοστρωμένος και ο άλλος χωματόδρομος. Μόνο η σήμανση αλλάζει την προτεραιότητα.
Οι εξαιρέσεις, με σειρά ισχύος
Ο κανόνας της δεξιάς είναι το τελευταίο σκαλί. Πριν φτάσεις σε αυτόν, ελέγχεις με τη σειρά:
- Τροχονόμος. Τα σήματά του υπερισχύουν όλων. Με τα χέρια τεντωμένα οριζόντια, περνούν όσοι βρίσκονται στα πλάγια του, παράλληλα με τα χέρια του. Όσοι βλέπουν το μέτωπο ή την πλάτη του σταματούν. Σηκωμένο χέρι κάθετα σημαίνει στάση για όλους.
- Φωτεινός σηματοδότης. Το πράσινο δίνει προτεραιότητα, αλλά όχι απέναντι σε όσους ήδη βρίσκονται μέσα στη διασταύρωση και σε πεζούς που διασχίζουν. Το αναβοσβήνον κίτρινο σημαίνει ότι ο σηματοδότης είναι εκτός λειτουργίας: ισχύουν οι πινακίδες, και αν δεν υπάρχουν, η δεξιά.
- Πινακίδες προτεραιότητας. STOP και «παραχώρηση προτεραιότητας» (ανάποδο τρίγωνο) σε βάζουν δεύτερο. «Οδός προτεραιότητας» (κίτρινο ρόμβο) σε βάζει πρώτο. Οι πρόσθετες πινακίδες με το σχήμα της διασταύρωσης δείχνουν ποιος δρόμος έχει προτεραιότητα.
- Ο κανόνας της δεξιάς, αν τίποτα από τα παραπάνω δεν υπάρχει.
Ο κανόνας της αριστερής στροφής
Ένας δεύτερος κανόνας δουλεύει μαζί με τη δεξιά και εμφανίζεται σε πολλά σκίτσα: όποιος στρίβει αριστερά παραχωρεί προτεραιότητα στα οχήματα που έρχονται από απέναντι και κινούνται ευθεία ή στρίβουν δεξιά. Ακόμη και αν ο δρόμος σου είναι προτεραιότητας. Ο λόγος είναι ότι στρίβοντας αριστερά κόβεις το αντίθετο ρεύμα, ενώ στρίβοντας δεξιά δεν κόβεις κανέναν.
Μέθοδος για τα σκίτσα της εξέτασης
Για κάθε σκίτσο με πολλά οχήματα, κάνε τα ίδια τέσσερα βήματα με την ίδια σειρά:
- Ψάξε σήμανση. Πινακίδες, φανάρια, τροχονόμο. Αν υπάρχουν, ο κανόνας της δεξιάς ισχύει μόνο ανάμεσα σε οχήματα της ίδιας κατηγορίας προτεραιότητας.
- Βρες ποιος δεν έχει κανέναν στα δεξιά του. Αυτό το όχημα περνά πρώτο. Σε σταυροδρόμι με τέσσερα οχήματα από τέσσερις δρόμους όλοι έχουν κάποιον δεξιά τους, και τότε λύνεται με νεύματα, όχι με κανόνα. Στην εξέταση δεν δίνεται τέτοιο σκίτσο χωρίς σήμανση.
- Έλεγξε τα φλας. Όποιος στρίβει αριστερά πέφτει πίσω από όσους έρχονται απέναντι ευθεία ή δεξιά.
- Αφαίρεσε το πρώτο όχημα και επανάλαβε. Με το πρώτο εκτός εικόνας, ξαναβρές ποιος δεν έχει κανέναν δεξιά του.
Παράδειγμα
Διασταύρωση χωρίς σήμανση. Εσύ (Α) πηγαίνεις ευθεία. Από τα δεξιά σου έρχεται το Β, που θέλει να στρίψει αριστερά. Από απέναντί σου έρχεται το Γ, που πηγαίνει ευθεία.
- Το Β είναι στα δεξιά σου: παραχωρείς στο Β. Αλλά το Β στρίβει αριστερά και το Γ είναι στα δεξιά του Β: το Β παραχωρεί στο Γ.
- Το Γ δεν έχει κανέναν στα δεξιά του (εσύ είσαι απέναντι, όχι δεξιά). Το Γ περνά πρώτο.
- Αφαιρείς το Γ. Μένετε εσύ και το Β. Το Β είναι στα δεξιά σου: το Β δεύτερο, εσύ τρίτος.
Σειρά: Γ, Β, Α. Με τη μέθοδο αυτή, κάθε σκίτσο λύνεται σε 20 δευτερόλεπτα.
Ειδικές περιπτώσεις που ρωτούν συχνά
- Κυκλικός κόμβος. Ισχύει η σήμανση του κόμβου. Στους περισσότερους σύγχρονους κόμβους υπάρχει πινακίδα παραχώρησης στην είσοδο, άρα προτεραιότητα έχει όποιος είναι ήδη μέσα. Χωρίς πινακίδα, ισχύει η δεξιά, δηλαδή προτεραιότητα έχει όποιος μπαίνει. Στο σκίτσο, κοίτα αν υπάρχει το ανάποδο τρίγωνο.
- Έξοδος από χωματόδρομο, πάρκινγκ ή ιδιωτικό χώρο. Όποιος βγαίνει από μη οδό παραχωρεί σε όλους, ανεξάρτητα από τη δεξιά.
- Τραμ. Έχει προτεραιότητα απέναντι στα υπόλοιπα οχήματα, εκτός αν η σήμανση ορίζει διαφορετικά.
- Οχήματα άμεσης ανάγκης με σειρήνα και φάρο: προτεραιότητα απέναντι σε όλους. Τους κάνεις χώρο χωρίς να παραβιάσεις κόκκινο, εκτός αν είναι ο μόνος τρόπος και γίνεται με ασφάλεια.
- Στενός ορεινός δρόμος. Όποιος ανεβαίνει έχει προτεραιότητα, γιατί η επανεκκίνηση σε ανηφόρα είναι δύσκολη. Όποιος κατεβαίνει κάνει όπισθεν στην πιο κοντινή διαπλάτυνση.
Στον δρόμο: προτεραιότητα δεν σημαίνει ασυλία
Ο ΚΟΚ λέει ότι ακόμη κι όταν έχεις προτεραιότητα, οφείλεις να την ασκείς με προσοχή. Στην πράξη: πλησίασε τη διασταύρωση έτοιμος να φρενάρεις, κοίτα αριστερά και δεξιά ακόμη κι αν «δικαιούσαι», και μη μπαίνεις αν βλέπεις ότι ο άλλος δεν πρόκειται να σταματήσει. Στην εξέταση, η επιλογή «περνώ γιατί έχω προτεραιότητα» σε μια κατάσταση με εμφανή κίνδυνο είναι σχεδόν πάντα λάθος.
Για εξάσκηση με τα σκίτσα της επίσημης τράπεζας, το κεφάλαιο διασταυρώσεις και προτεραιότητα έχει 101 ερωτήσεις και μίνι-τεστ χωρίς εγγραφή.