Η ερώτηση «πόσο κοστίζει το δίπλωμα» δεν έχει έναν αριθμό, γιατί το κόστος μοιράζεται σε τρία διαφορετικά ταμεία: το κράτος (παράβολα), τη σχολή οδηγών (μαθήματα και παράσταση στις εξετάσεις) και τα έξοδα που εξαρτώνται από σένα (γιατροί, επανεξετάσεις, επιπλέον μαθήματα). Παρακάτω τα αναλύουμε ξεχωριστά, ώστε να μπορείς να φτιάξεις τον δικό σου προϋπολογισμό και να συγκρίνεις προσφορές σχολών σωστά.
1. Τι πληρώνεις στο κράτος
Όλα τα κρατικά τέλη πληρώνονται μέσω ηλεκτρονικού παραβόλου. Για πρώτη άδεια κατηγορίας Β συναντάς συνήθως:
| Παράβολο | Πότε | Σημείωση |
|---|---|---|
| Αρχική χορήγηση άδειας | Με την κατάθεση του φακέλου | Πληρώνεται μία φορά |
| Εκτύπωση εντύπου άδειας | Με την κατάθεση του φακέλου | Το πλαστικό δίπλωμα |
| Θεωρητική εξέταση | Πριν από κάθε προσπάθεια | Ξαναπληρώνεται σε κάθε επανεξέταση |
| Πρακτική εξέταση | Πριν από κάθε προσπάθεια | Ξαναπληρώνεται σε κάθε επανεξέταση |
Το σύνολο των κρατικών τελών για μία επιτυχημένη προσπάθεια σε κάθε εξέταση είναι της τάξης των εκατό ευρώ. Είναι το μικρότερο μέρος του συνολικού κόστους, αλλά το μόνο που δεν διαπραγματεύεται.
2. Τι πληρώνεις στους γιατρούς
Οι ιατρικές βεβαιώσεις παθολόγου και οφθαλμιάτρου είναι υποχρεωτικές. Μπορείς να τις πάρεις από ιδιώτες γιατρούς συμβεβλημένους με την Υπηρεσία Μεταφορών, με αμοιβή που ορίζεται για τον σκοπό αυτόν, ή δωρεάν από δημόσια δομή υγείας, που όμως συνήθως σημαίνει μεγαλύτερη αναμονή. Υπολόγισε μερικές δεκάδες ευρώ αν πας σε ιδιώτες.
3. Τι πληρώνεις στη σχολή οδηγών
Αυτό είναι το μεγάλο κομμάτι. Η τιμή της σχολής καλύπτει συνήθως:
- Τα υποχρεωτικά θεωρητικά μαθήματα, σε ομαδικά τμήματα.
- Τα υποχρεωτικά πρακτικά μαθήματα, με το αυτοκίνητο της σχολής. Είναι το ακριβότερο στοιχείο, γιατί κάθε ώρα δεσμεύει εκπαιδευτή και όχημα.
- Τη διεκπεραίωση του φακέλου στην Υπηρεσία Μεταφορών.
- Την παράσταση στις εξετάσεις: ο εκπαιδευτής και το αυτοκίνητο της σχολής είναι μαζί σου στην πρακτική εξέταση.
Οι συνολικές τιμές για πακέτο «πρώτο δίπλωμα Β» κυμαίνονται συνήθως από λίγες εκατοντάδες έως και πάνω από χίλια ευρώ, ανάλογα με την πόλη, τον αριθμό μαθημάτων που περιλαμβάνονται και το αν τα παράβολα είναι μέσα στην τιμή. Μια χαμηλή τιμή που περιλαμβάνει μόνο τα ελάχιστα μαθήματα μπορεί να βγει τελικά ακριβότερη από μια υψηλότερη που περιλαμβάνει περισσότερα.
Ερωτήσεις που πρέπει να κάνεις πριν υπογράψεις
- Πόσα θεωρητικά και πόσα πρακτικά μαθήματα περιλαμβάνει η τιμή;
- Πόσο κοστίζει το κάθε επιπλέον πρακτικό μάθημα;
- Περιλαμβάνονται τα παράβολα και οι ιατρικές βεβαιώσεις ή όχι;
- Τι χρεώνεται αν αποτύχω στην πρακτική και χρειαστεί νέα παράσταση;
- Υπάρχει δυνατότητα πληρωμής σε δόσεις;
4. Τα έξοδα που εξαρτώνται από σένα
Εδώ κρύβονται οι διαφορές ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που πήγαν στην ίδια σχολή και πλήρωσαν τελικά πολύ διαφορετικά ποσά.
- Επανεξέταση θεωρίας. Κάθε αποτυχία σημαίνει νέο παράβολο και συνήθως κάποιες εβδομάδες αναμονή. Είναι το πιο εύκολο έξοδο να αποφύγεις: η θεωρία είναι καθαρά θέμα προετοιμασίας.
- Επανεξέταση πρακτικής. Νέο παράβολο, συχνά νέα αμοιβή παράστασης στη σχολή, και πιθανώς μερικά επιπλέον μαθήματα για να μην χάσεις την επαφή μέχρι τη νέα ημερομηνία.
- Επιπλέον πρακτικά μαθήματα. Οι ελάχιστες ώρες του νόμου δεν φτάνουν για όλους. Αν ο εκπαιδευτής σου προτείνει κι άλλα, συνήθως έχει δίκιο και βγαίνει φθηνότερα από μια αποτυχία.
- Μετακινήσεις και χαμένες ώρες εργασίας για γιατρούς, κατάθεση φακέλου και εξετάσεις, ιδίως αν η Υπηρεσία Μεταφορών είναι μακριά.
Ένα ρεαλιστικό παράδειγμα προϋπολογισμού
| Κατηγορία | Αν περάσεις με την πρώτη | Με μία αποτυχία σε κάθε εξέταση |
|---|---|---|
| Κρατικά παράβολα | Βασικό σύνολο | Βασικό σύνολο + δύο παράβολα εξέτασης |
| Ιατρικές βεβαιώσεις | Ίδιο | Ίδιο |
| Σχολή (πακέτο) | Τιμή πακέτου | Τιμή πακέτου + παράσταση + 3 έως 5 επιπλέον μαθήματα |
| Διαφορά | — | Συχνά 20% έως 40% πάνω από το αρχικό πακέτο |
Το συμπέρασμα είναι απλό: το φθηνότερο δίπλωμα είναι αυτό που βγαίνει με την πρώτη. Η θεωρία ειδικά δεν έχει κανέναν λόγο να πάει σε δεύτερη προσπάθεια, αν την έχεις δουλέψει. Στα κεφάλαια θεωρίας βλέπεις πού δυσκολεύονται οι άλλοι υποψήφιοι, ώστε να επενδύσεις τον χρόνο σου εκεί.
Μικρές οικονομίες που αξίζουν
- Πάρε τις ιατρικές βεβαιώσεις από δημόσια δομή αν έχεις χρόνο να περιμένεις.
- Ρώτα αν η σχολή κάνει έκπτωση όταν γράφονται δύο άτομα μαζί, για παράδειγμα αδέρφια ή φίλοι.
- Μην πληρώσεις ολόκληρο το ποσό μπροστά αν δεν έχεις γραπτή ανάλυση του τι περιλαμβάνει.
- Πήγαινε στη θεωρητική εξέταση μόνο όταν περνάς σταθερά τα δοκιμαστικά τεστ με 0 ή 1 λάθος. Το παράβολο της επανεξέτασης και ο χαμένος μήνας κοστίζουν περισσότερο από μία εβδομάδα επιπλέον μελέτης.